Āshiyānah-i Simurgh az dirakht-i Vispubīsh tā kūh-i Alborz

Resource type
Journal article
Creator (person)
Sedighi, Alireza
Date published
2007
Abstract
به سبب شباهتهای متعددی که میان درخت و کوه وجود دارد، سیمرغ شاهنامه از درخت ویسپوبیش به کوه البرز نقل مکان می کند. سیمرغ، سئن یا مرغو سئن اوستا در شاهنامه نیز حضور خود را با ت٠اوتهایی ح٠ظ کرده است. اگر سیمرغ اوستا چهره ای آیینی و پذیر٠ته دارد. شاهنامه چهره ای اهریمنی را نیز در داستان اس٠ندیار به آن ا٠زوده است آشیانه سیمرغ در اوستا بر درخت ویسپوبیش و در شاهنامه بر ٠راز کوه البرز است. پژوهشهای مربوط به شاهنامه و شناخت اساطیر ایران، به علل و عوامل تغییر مکان سیمرغ در شاهنامه (و متون تاریخی، ٠لس٠ی وعر٠انی دوران اسلامی) توجهی نکرده و از آن درگذشته اند. مقاله حاضر نشان می دهد به سبب تاثیرات آیین مهر، حضور عناصر مهری چون خورشید و آب در داستانهای مربوط به سیمرغ، همسانی سیمرغ و عقاب (یکی از پرنده های مهری) و نیز شباهتهای میان کوه البرز و درخت ویسپوبیش، سیمرغ اوستا و متون پهلوی در شاهنامه و سایر متون دوران اسلامی بر ٠راز کوه البرز آشیان گر٠ته است. اطلاق سئن به عقاب و سیمرغ، همسانیهای موجود میان این دو پرنده، یکی پنداشتن مهر و خورشید، شباهت آنها با سیمرغ، جاندار انگاری کوه، رشد آن چون درخت، مرکزیت، حضور عنصر هوم و آب در کنار کوه و درخت در اوستا و نشانه های موجود و مؤید در سایر ٠رهنگها به خصوص هند، اسباب و علل تغییرمکان آشیانه سیمرغ بوده است
Journal title
Dānishkadah-i Adabiyāt va 'Ulūm-i Insānī Dānishgāh-i Firdawsī-i Mashhad
Volume
ShumÄ rah-i 3
Issue
ShumÄ rah-i 3
Publisher
DÄ nishgÄ h-i FirdawsÄ«-i Mashhad
Place of publication
Tehran-Iran
Official URL
Additional information
Published: 1386[2007]